De 14e van Kees
“Macht heb je alleen nodig wanneer je iets kwaadaardigs wilt doen — liefde is genoeg om alles gedaan te krijgen”

Ik heb deze spreuk van Charlie Chaplin al een tijdje in mijn computer staan met het idee om er een keer iets over te schrijven. Het “spookt” al een tijdje rond in mijn hoofd en het begin van 2026 vind ik een mooie gelegenheid.

Het lijkt vandaag de dag wel of de wereld alleen maar draait op competitie, controle en macht. Als je iets wilt bereiken dan lijkt macht onmisbaar; je moet invloed hebben of veel druk kunnen zetten. Maar die macht komt voor een groot deel naar je toe via dwang, angst aanjagen en druk uitoefenen. Voorbeelden genoeg in deze, lijkt wel, steeds harder wordende wereld.

Macht werkt via dwang: regels, sancties, geweld, manipulatie zijn allemaal instrumenten om iets door te drukken wat anders niet geaccepteerd zou worden. Daar komt bij dat je via de media de mensen kunt manipuleren door halve of geen waarheden te vertellen en dat steeds maar te blijven herhalen. Meteen iets roepen, soms zelfs bedreigen, zonder de eigenlijke feiten te kennen. Mensen in een bepaalde hoek zetten als “lunatics, terrorists, idiots”. En ga zo maar door.

Ik vind macht dan ook geen teken van morele kracht maar eigenlijk van morele zwakte. Ze is blijkbaar nodig om jouw doel te bereiken, jouw ideeën door te drukken.

Het maken van onderscheid, op wat voor manier dan ook, tussen mensen en bevolkingsgroepen, wordt dan ook gebruikt om geweld, om onderdrukking te rechtvaardigen. Vooral als al de verschillen tussen mensen onder een vergrootglas worden gelegd en er niet echt meer naar elkaar wordt geluisterd. En dan wordt ook de vrijheid stukgemaakt. En helaas staan onze kranten daar vol mee.

De geschiedenis echter laat keer op keer zien dat zaken die uitsluitend op macht zijn gebouwd, vroeg of laat ineen storten. Ze verbruiken zulke enorme hoeveelheden energie om zichzelf in stand te houden en beginnen uiteindelijk wild om zich heen te slaan. Zullen we het dan ooit leren?

“Liefde is genoeg om alles gedaan te krijgen”.

Liefde daarentegen creëert draagvlak. Een ouder hoeft geen macht uit te oefenen over een kind dat zich veilig en gezien voelt. Een leider hoeft geen angst te zaaien bij mensen die zich gerespecteerd wten. Een samenleving heeft geen angst wanneer de mensen zich verbonden voelen met elkaar. Liefde maakt macht eigenlijk overbodig, omdat ze betrokkenheid voortbrengt. Ze nodigt uit tot samenwerking, toewijding en verantwoordelijkheid. Waar macht mensen in beweging zet tegen hun wil, brengt liefde mensen in beweging vanuit hun wil. Dat verschil is cruciaal.

Maar liefde vraagt ook moed, het vraagt luisteren, geduld, verschillen kunnen accepteren. En dat is vaak moeilijker dan macht gebruiken. Macht is snel. Macht dwingt gehoorzaamheid af. Liefde bouwt vertrouwen op. Maar wat liefde te weeg brengt, houdt stand door wederzijds respect. Wie iets gedaan wil krijgen dat werkelijk waardevol is, heeft geen macht nodig, maar vertrouwen en respect.

Dat betekent niet dat er geen regels of grenzen nodig zijn. Maar die functioneren het best wanneer ze voortkomen uit respect in plaats van uit angst. Een grens gesteld uit liefde beschermt. Een grens gesteld uit machtsdrang onderdrukt.

Liefde vraagt meer van ons, maar ze geeft uiteindelijk ook meer terug. Ze verbindt waar macht verdeelt. Ze heelt waar macht beschadigt.

De  dertiende van Kees

“Kees, jij gaat mee naar RIO”

Dat was dus duidelijk geen vraag. Toen Sjaak de Boer het feit vierde dat hij 25 jaar als pastor werkzaam was in Den Haag deelde hij dat en publiek mee. Vera en ik keken elkaar aan: “Oké”. “Dan kun je meteen zien, Kees, waar een deel van het sponsorgeld van Auxili-ja! naar toe is gegaan”. Ik zou dus meegaan naar RIO met een aantal van zijn petekinderen (er gingen er in totaal 5 mee) in het jaar dat hij 65 zou worden. Mijn trip zou gesponsord worden door een van de deelnemers. Op 28 februari was het dan zover. Vanaf Schiphol vertrokken we met 6 personen richting RIO. Na een vlucht van iets minder dan 11 uur kwamen we rond 18.00 uur lokale tijd aan. Daar stapten we in een taxi en reden naar ons onderdak, een ritje van toch gauw 3 kwartier. Toch nog maar even een terrasje gepakt in alle drukte. We kregen meteen al een klein voorproefje van wat ons allemaal te wachten zou staan: enorme gezelligheid in de binnenstad. Je kijkt je ogen uit hoe sommige mensen zich hebben gekleed of juist nauwelijks. Bij het ontbijt de volgende ochtend ontmoetten we de anderen en was de groep compleet: een gemêleerd gezelschap met Australische, Chinese, Japanse, Amerikaanse, Canadese, Filipijnse en Nederlandse roots. De trip was in één woord geweldig. Wat mij het meest is bijgebleven, als je dan toch moet kiezen, is het feit dat 11 onbekende mensen in zo’n korte tijd een groep vormen en de carnavalsparade, een show van ruim 6 uur. Niet voor te stellen. We hebben ook een andere kant gezien in Itaguai. Daar hebben we Citadao Feliz, een sportproject voor mentaal en fysiek gehandicapte kinderen, een flink bedrag, aangevuld door de volwassen medereizigers, kunnen overhandigen. Hoe bijzonder is het dat Ivan, de aanjager van dit project, na een week al was begonnen om de donaties te verzilveren door in het gebouw de nodige aanpassingen te laten doen. Ik had deze trip niet op mijn bucketlist staan, maar ik heb hem er snel opgezet en meteen weer doorgestreept.

De  twaalfde van Kees

Ik kwam bij de groenteman op de lokale markt in Wervershoof Henny, een oud leerling van de basisschool, tegen. Na de gebruikelijke woordenwisseling verraste hij me met het volgende: “Kees, ik heb een hele bijzondere gave, namelijk de gave van gelukkig zijn”. Hij straalde dat ook echt uit, maar dat deed hij altijd al. Ik werd er wel even stil van. Hoe mooi kun je het hebben: iemand tegenkomen die je vertelt dat hij de gave heeft van gelukkig zijn. Je zou willen dat iedereen die gave zou hebben. Teruglopend naar huis kwam bij mij dan ook de vraag: “Ben ik gelukkig?” Daar moest ik, figuurlijk dan, even bij stilstaan, want wat is gelukkig zijn eigenlijk. Ben je gelukkig als je gezond bent? En als je gezondheid je in de steek laat, kun je dan nog wel gelukkig zijn? Ben je gelukkig als het contact met je familie heel goed is? En als dat niet zo is? Ben je gelukkig als het met je kinderen, schoonkinderen en kleinkinderen goed gaat? En als het minder gaat qua contact en gezond zijn? Ben je gelukkig als je partner en jij nog steeds gek op elkaar zijn? Ben je gelukkig als ……..?

Als ik zo kijk naar wat gelukkig zijn is, dan ben ik heel gelukkig.

Maar gelukkig zijn gaat verder, dieper, veel dieper.

Jelle Hermus, schrijver van “Kom maar op” (Positief leven in een turbulente wereld), omschrijft gelukkig zijn als volgt (vrij vertaald): “Gelukkig zijn is gelukkig zijn met jezelf. Dat is verre weg het belangrijkste. Je wordt pas echt zelf gelukkig als je het lef ontwikkelt om jezelf volledig te accepteren zoals je bent. Je hoeft niet op je tenen te gaan lopen. Je hoeft je niet beter voor te doen dan je bent. Je bent perfect in je schijnbare imperfectie”.

Ik hoop voor iedereen, maar dan ook iedereen, kan zeggen: “Ik heb een hele bijzondere gave, namelijk de gave van gelukkig zijn”.

De elfde van Kees

De drukke dagen voor Kerst zijn weer aangebroken. Tuincentra zijn omgetoverd tot grootse kerstshows, reclamefolders komen weer binnen door de brievenbussen. Niet geheel toevallig hadden we rond deze tijd ook het “fenomeen Black Friday”. Dit alles om de gezelligheid en de sfeer rondom deze dagen te verhogen, want daar draait het toch allemaal om? Op zich is daar natuurlijk niks mis mee, maar ik denk dat we nooit mogen vergeten waar het met Kerst werkelijk om gaat.
ALOM, en bezinningsgroep uit de regio rondom Wervershoof heeft zaterdag 7 december een adventsviering verzorgd in Onderdijk met als thema: Is er een plaats waar nog ruimte is, een warm onthaal voor een kind; een plek waar liefde en warmte is alwaar de vrede begint”.

In die viering is de volgende tekst gezegd

Wij steken een kaars aan
voor mensen die hun huis niet meer durven herbouwen
Die onderweg moeten gaan
zonder te weten waarheen
Dat er ruimte is in onze herberg

Wij steken een kaars aan
voor mensen die hun vuur voelen doven
Alles uit hun handen voelen slaan
niet meer verder kunnen gaan
Dat hun kracht wordt herboren

Wij steken een kaars aan
voor mensen die niet meer durven vertellen
gebukt gaan onder pijn
geen raad meer weten
Dat hun levensmoed wordt herboren

We steken een kaars aan
voor onze wereld, onze aarde, ons huis.
Dat mensen echt gaan luisteren naar elkaar,
dat mensen zullen ingaan op de oproep
om te streven naar een betere wereld.

Wij steken een kaars aan
voor de strijders van vrede
die met alle liefde die in hen is
naar mensen omzien
Geef dat wij leven naar hun droom
de droom van vrede

We steken een kaars aan
en vragen om licht
om respect en rechtvaardigheid
om harmonie en vrede
Dat wij liefde vol met elkaar om zullen gaan

Wij steken een kaars aan
voor onszelf.
Dat wij eerlijk zijn en vanuit ons hart spreken,
dat wij onze kwetsbaarheid niet verdoven,
dat wij vrede kunnen nemen met wat onaf is,
dat wij niet vluchten in oppervlakkigheid.

Ik wens u een hele fijne, gezellige, maar ook vredige kerst toe
en alle goeds voor 2025.